Daktuin met flagstones en klimmende schouw in Berchem
Op het platte dak van een verbouwd hoekhuis in Berchem legden we een semi-intensieve daktuin aan met paden in lava, zitplekken in flagstones en een schouw die groen wordt dankzij klimplanten op galva draadnet. Ruim een jaar na aanplant is het een weelderige, eetbare en bloemrijke tuin boven de straat.
Een hoekhuis in Berchem, grotendeels zelf verbouwd door een architectenkoppel. Bovenaan lag een nieuw, kaal plat dak van zo’n 7 meter hoog, pal in de zon. De wens was duidelijk: tegen de lente een daktuin met een grillige, onbegrensde uitstraling, waar je kan zitten, rondlopen en ook iets kan oogsten. In maart 2025 legden we de tuin in drie dagen aan.
Het ontwerp
Het ontwerp kwam tot stand in nauwe samenwerking met de bouwheren. Zij tekenden de zonering en de sfeer uit, wij vertaalden die naar een uitvoeringsplan op basis van onze opmeting, met per zone de juiste substraatdikte, en naar een vegetatievoorstel dat we samen verfijnden.
De structuur is eenvoudig en speels. Ronde zitplekken in flagstones, door de bouwheren zelf gerecupereerd en genummerd volgens hun legplan, worden verbonden door smalle paden in lava: een hoofdpad van 30 cm en zijpaadjes van 20 cm. Daartussen groeit de beplanting in “wolkjes”, met ronde vlakken als kleuraccent. Hoge vegetatie staat aan de randen, lager groen in het midden, zodat je vanuit de zitplekken het gevoel hebt midden in de tuin te zitten.
Langs de straatkant staat een lange plantenbak die de bouwheer zelf timmerde uit gerecupereerde stellingplanken. Wij werkten die binnenin af en vulden hem met een diep substraatpakket, zodat er ook grotere heesters en overhangende planten in kunnen. Daarvoor ligt een smalle randstrook met sedum.
De beplanting
De beplanting is een rijke mix van vaste planten, kruiden, siergrassen en heesters, geplant als P9-pluggen en containerplanten. Een meerstammige Amelanchier lamarckii vormt de blikvanger. Wintergroene heesters zoals Viburnum tinus, Osmanthus burkwoodii, Euonymus fortunei ‘Emerald Gaiety’ en Cistus corbariensis geven het dak ook in de winter structuur, aangevuld met Aralia elata ‘Variegata’ en Cotinus coggygria.
Een belangrijk deel is eetbaar of aromatisch: Thymus vulgaris ‘Compactus’, Salvia officinalis, Origanum vulgare, Hyssopus officinalis, Rosmarinus officinalis, Lavandula angustifolia ‘Munstead’, Foeniculum vulgare ‘Giant Bronze’, artisjok (Cynara scolymus) en framboos (Rubus idaeus ‘Glen Ample’). Tussen de flagstones kruipen Thymus serpyllum en Thymus praecox ‘Coccineus’, die in juni paarse tapijten vormen.
Voor bloei en beweging zorgen onder meer Erigeron karvinskianus, Santolina chamaecyparissus, Dianthus ‘Devon Cream’, Helianthemum ‘Henfield Brilliant’, Geranium, Delphinium ‘Black Knight’, Echinacea purpurea ‘White Swan’, Gaura lindheimeri, Sanguisorba officinalis en Campanula lactiflora ‘Prichard’s Variety’. Siergrassen als Sesleria autumnalis, Panicum virgatum ‘Cardinal’ en Stipa tenuissima verbinden het geheel. Enkele rozen (Rosa ‘Ballerina’, Rosa pimpinellifolia, Rosa rugosa ‘Alba’) maken het beeld af.
Bij de soortkeuze letten we op droogte- en zonbestendigheid, op een goede spreiding van de bloei en op voldoende inheemse soorten voor insecten.
Groene schouw en gevel
Tegen de schouw en de zijgevel plaatsten we een klimhulp in galva draadnet, op afstandhouders in het metselwerk verankerd. Klimplanten zoals Clematis montana ‘Rubens’ en de druif Vitis ‘Red Dragon’ groeien er intussen tegen op. Zo wordt ook het verticale vlak deel van de tuin.
Techniek
- Opbouw Optigrün: beschermmat RMS 500, drainage- en waterbufferplaat FKD 40, filtervlies FIL 105 en intensief daktuinsubstraat.
- Substraatdiktes volgens zone: ca. 6 cm in de sedumstrook aan de dakrand, 15 tot 25 cm in de beplante vakken, 30 cm op 10 cm argex in de plantenbak.
- Plantenbak aan de buitenzijde beschermd met FKD 10.
- Steriele zone aan de gemene muur afgewerkt met een lavastrook, randprofiel ZP 80 aan het trapbordes en een inspectieschacht RKS 80 boven de dakafvoer.
- Paden en dakrand in lava 16/32, zitplekken in flagstones gelegd in split.
- Ondergrondse druppelirrigatie, aangestuurd door een Hunter BTT-irrigatiecomputer.
Uitvoering
Het dak is enkel bereikbaar via een smalle buitentrap vanuit de tuin. Het substraat en de argex gingen daarom met een kraanwagen naar boven, de overige materialen en planten met een verhuislift. In drie werkdagen werden de opbouw, de paden en zitplekken, de klimhulp en de volledige beplanting geplaatst.
Ruim een jaar later is de tuin volledig dichtgegroeid. De foto’s tonen de evolutie van de eerste bloei in juni 2025 tot een weelderig dak in het voorjaar van 2026.
